CPM(Cost per Mille-Thousand): Bu ücretlendirmede gösterim temel alınır. Reklamverenler, bin gösterim başına belli bir ücret öderler.

CPC(Cost per Click): Bu ücretlendirme sisteminde tıklama temel alınır. Reklamverenler, bir tıklamabaşına belli bir ücret öderler.

CPA(Cost per Action): Bu ücretlendirme sisteminde belirlenen aksiyon temel alınır. Reklamverenler, verdikleri reklamdan sitelerine gelen ziyaretçinin yapacağı aksiyon başına(siteye kayıt, alışveriş vs.) ücret öderler.

 Bunlar;
1. Web Browser (Client: İstemci)
2. Web Server (Server: Sunucu)

Web Nasıl Çalışır

1. İstemci makinenin kullanıcısı Web tarayıcısında bir hyperlink ’e tıklar.
2. Browser DNS (Domain Name Server) a bağlanıp istemde bulunduğu
sayfanın server IP sini alır.
3. Ardından Aldığı IP ye bir çağrı gönderir ve sayfayı ister.
4. Web Server da bu isteğe cevap verir ve http üzerinden sayfayı Web Browser a gönderir.

TCP/IP: (Transmission Control Protocol / Internet Protocol) Ağ ortamında bilgisayarların iletişimini sağlayan protokoldür. İlk olarak Amerikan Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanmış ve 1970 in sonlarında genel kullanım için geliştirilmiştir.

İntranet: Bir firmanın kendi iletişim alanı içerisindeki ağ ortamında bilgisayarlar arası iletişime verilen addır. Internet’in özel bir versiyonudur.

World Wide Web: Bir web browser kullanılarak görüntülenebilen Internet’in grafiksel yüzüdür.

Web Page (Web Sayfası): Internet üzerinde görüntülenebilen her dosya web sayfasıdır. Web sayfası ASCII karakterleri kullanılarak yazılan HTML denen bir işaretleme dili ile yazılır.

Web Browser (Web Tarayıcısı): World Wide Web üzerinde bulunan sayfaları yükleyip görüntülemeyi sağlayan program.

Web Server: HTML sayfalarını Web Tarayıcınıza gönderen Internet üzerindeki sunucu makinelerde çalışan programdır. Web Serverlar günümüzde HTML nin daha gelişmişi olan CGI (Common Gateway Interface), ASP (Active Server Page) vs gibi sayfaları da istemcilere gönderebilmektedir.

HTML: (Hyper Text Markup Language) Web Sayfası hazırlama dilidir. Metinlerin görünümünü, konumunu vs. şekillendirmek için metin ve etiketlerle (yani etiketlerle) kontrol edilen oldukça basit bir işaretleme dilidir.

URL: (Uniform Resource Locator) Internet üzerideki adreslerin genel adıdır. Mesela http://www.biliom.net Web Sayfamızın URL’sidir.

Hyperlink: Tıklandığında bağlı olduğu diğer bir sayfanın açılmasını sağlayan bir bağlantıdır.

Hotspot Area: Tıklanabilir alandır.

HTTP: (Hyper Text Transfer Protocol) HTML sayfalarının Web tarayıcınıza aktarılmasında kullanılan protokoldür.

FTP: (File Transfer Protocol) Internet üzerinden dosya aktarımını sağlayan protokoldür. Örneğin ftp://ftp.biliom.net sitemizin FTP sinin URL’sidir.

ISP: (Internet Service Provider) Internet Servis Sağlayıcı

DNS: (Domain Name Server=Alan Adı Sunucusu): Web sitelerinin alan adlarının hangi IP’ye yönlendirileceğinin saklandığı sunucudur.

1.Girilecek verilerin yapılarını tanımlayabilme (veri tabanı).
2.Kullanıcı ile irtibatı sağlayan görüntüsünü   (ekran dizaynı) ve çıktıların şemalarını (rapor dizaynı tasarlayabilmek)
3. Bu iki şık arasındaki bağlantıları gerektiren program parçalarını yazabilmek.

Progress  dördüncü kuşak bir dil olduğu için yukarıda belirtilen  üç  şıkkı gerçekleştirmek çok basittir.

Veri tabanı tasarımı ve tanımı için data dictionary hizmet programı kullanılır.
Ekran dizaynları ve bağlantıları, Smart Objects (programlanabilir nesneler) tanımlamaları onları programlama  işlemini gerçekleştiren AppBuilder (uygulama geliştiricisi) hizmet programı ile sağlanır. Çıktılar için ise Report Builder (Çıktı formları düzenleyicisi) kullanılır.
Üretilen programlar da  4GL komutlarını kullanarak düzeltilebilir veya geliştirilebilir.

Netice olarak biz; veri tabanı, basit nesne ve smart Objects kavramlarını iyi öğrenerek buna da 4GL komutalarını eklersek progress ile programlamayı öğrenmiş oluruz.Müşterimizin yaptığı bir ödeme, doğal olarak müşteriyi etkiler kartoteks devrinde, bu ödemeyi müşterinin borcundan elle düşüyorduk. Bilgisayarda ise bunu otomatik olarak yapılması gerekir. Bunun için, müşteri bilgilerinin müşteri hareket bilgileri ile bağlantılı olarak  tanımlanması gerekir. Diğer bir değimle, Veritabanımızın iyi tanımlarsak, programlamayı çok basit bir şekilde halledebiliriz.

Örneğin, tasarımı tamamlanmış bir veri tabanında, aşağıdaki kısa program:

Tüm müşterileri listeler (müşteri numarası, unvanı)
Kullanıcının gireceği birkaç harfle başlayan müşteriyi bulur gösterir.
Bu müşteri ile ilgili tüm sipariş bilgisini gösterir (sipariş ana bilgiler: sipariş numarası sipariş tarihi, gerçekleşen tarih vs.)
Bu siparişle ilgili tüm detay bilgilerin gösterir (sipariş detay bilgileri: stok numarası, fiyatı, indirim oranı, miktarı, tutarı vs.)

For each müsteri:
Display musno isim.
End.
Prompt-for “aranan müsterinin ilk harflerini giriniz: “ isim with no-Label
Find first müsteri where isim begins input isim.
Display isim.
For each sipariş of müşteri:
display siparis.
For each stok of  sipariş:
Display stok-no fiyat miktar indirim tutar.
End.End.

Büyük verileri tutabilmekte ve bu verilerin depolanma alanlarının ayarlayabilme imkanı ve bunları kontrol etme imkanı vermektedir.
Aynı anda birden fazla kullanıcıya (Oracle8, onbinlerce kullanıcıya hizmet verebilmektedir) verilerin bütünlüğünü bozmadan ve karışıklığa meydan vermeden hizmet verebilmektedir.
Sistem performansını en iyi şekilde kullanabilmektedir.
Günün 24 saati durmadan, günler, haftalar hatta aylar boyu çalışabilmektedir.
İşletim sistemi, veri erişim dilleri ve ağ (network) iletişim  protokolleri standartlarıyla uyumludur.
Yetkisiz erişimlerin engelliyebilme ve kontrol edebilme imkanları sunmaktadır.
Bütünlüğü (integrity) veri tabanı düzeyinde sağlayabilmektedir, böylece daha az kod yazılmaktadır.
İstemci/sunucu (client/server) mimarisinin bütün avantajlarını kullanılabilmektedir.

Access’i kullanarak miktarı ne olursa olsun her türlü bilgiyi düzenleyebilir, depolayabilir ve fareyi birkaç kez tıklayarak gerek duyduğunuz bilgiye ulaşabilirsiniz.

Veri, saklamak ve gerektiğinde başvurmak istediğiniz bir şeydir. Access’te metinler, sayıları, tarihler veya resimler veri olabilir. Örneğin şekerleme satıyorsanız şekerlemelerin adlarını, resimlerini, verilen siparişleri, kutuların fiyat ve miktarları ile satış tarihlerini depolayabilirsiniz.

Veri tabanı bir takım ortak özelliklere sahip veriler topluluğudur. Örneğin, bir çok işletme kendisiyle ilgili verinin tümünü şirket veri tabanı olarak görür. Veritabanları, tüketici gruplarına eğitim kurumlarına ve hükümet kuruluşlarına da bilgilerin düzenlenmesinde yardım eder. Tek tek kişiler veya aileler bile veri tabanlarından yararlanabilir. Veri tabanları, bilgilerin daha yararlı olmaları için düzenlenmesinde kullanılan bir yoldan başka bir şey değildir.

Çoğu durumda, veri girmenin en kolay yolu form kullanmaktır. Access’te veri girişi için kullanılan formlar, ofislerde gördüğümüz kağıt formlara benzer. Siz form üzerine verileri yazarsınız, Access’te onları bir tablo içinde depolar.

Veritabanı tablosu, aynı konudaki verilerin kayıtlar (satırlar) ve alanlar (sütunlar) halinde depolanmış bir toplamıdır. Kayıt ise bir derginin abonelik kartındaki bilgi veya bir telefon defterindeki liste gibi birbiriyle ilgili bilgiler grubudur. Kayıt alanlardan oluşur. Her alan ayrı bir veri kümesi içerir. Örneğin bir derginin abonelik tablosu, abonenni adı için bir aln, adres için başka bir alan ve veri tabanı tasarımcısının bir aboneyi tam olarak tanımlarken gerekliliğine inandığı başka bir çok alan içerebilir.

ACCESS  SORGU  TÜRLERİ:

Seçme                             Select
Çapraz                            Crosstab
Tablo yapma               Make-Table
Güncelleştirme           Update
Ekleme                           Append
Silme                              Delete

Son 4 tanesi eylem sorgusu biçimindedir.

Bu ilişkilerin hepsi çift yönlüdür.
Sağlayıcı, bölümleri başka sağlayıcılardan alır.
Bölümler sağlayıcıları, o bölümleri sağlayan sağlayıcılardan alır.
Bu ilişkideki en önemli nokta, ana varlıklar oldukları gibi aynı zamanda verinin parçaları da olmasıdır. Bu yüzden veritabanında ana varlıklar belirtildiği gibi belirtilmelidirler.

Şekildeki önemli noktalar;
1.Şekildeki ilişkiler iki çeşit varlık göstermesine rağmen buna ikili ilişkiler denir, diğer bütün ilişkilerin de öyle olması gerektiği anlamına gelmez. Örnekte üç varlık çeşidinin bulunduğu bir ilişki de var. (sağlayıcı, bölüm ve projeler) bunun yorumu belirli sağlayıcılar, belirli projelere, belirli bölümler sağlar.
2.Şekil  aynı zamanda sadece bir varlık çeşidi de gösteriyor. Parts, belirli bölümler ilişkisi (bills of materials) denen diğer bölümlerden oluşan ilişkidir.

Genel anlamda iki ayrı ilişkide olan varlık çeşitleri seti birbirine bağlar.
İlişkisel veritabanında tablolar arasında ilişki kurularak anlamlı verilere kolayca erişilir. Tablolar arasında verileri bağlamak için üç tür ilişki tasarlanır. Bu ilişki biçimleri şunlardır:
Bir-e-çok İlişki (One to Many)
Çok-a-Çok İlişki (Many to Many)
Bir-e-Bir İlişki (One to One)

Bir-e-Çok İlişki;
1- Bir-e-Çok ilişkiler, ilişkisel veritabanında çok yaygın biçimde yer alırlar. Bu ilişkide bir tablonun bir kaydına karşılık diğer tabloda çok sayıda kayıt vardır.
2- Bir kaydın alt kayıtlarında kullanılırlar.
3- İlişkide genellikle bir ana tablonun ana anahtarına karşılık alt tablonun eş değer alanı (yabancı anahtar) gelir.

Çok-a-Çok İlişki; bu tür ilişkide birinci tabloda yer alan çok sayıda kayda karşılık, ikinci tabloda yine çok sayıda kayıt karşılık gelir.

Bir-e-Bir İlişki;bu ilişkide birinci tablonun bir kaydına karşılık ikinci tabloda bir kayıt vardır. Aslında bu tür bir ilişki, tablolar arasında ilişkiden öte sadece bir uzantı ya da eklemedir. Çünkü Bir-e-Bir ilişki kayıtların birbirinin devamı ya da bir tablo içindeymiş gibi kullanılmasını sağlar.

Tasarımın gözden geçirilmesi;

Bir veritabanı oluşturma aşamasında; tablolar, alanlar ve ilişkiler belirlendikten sonra veritabanı tasarımı bitmiş olur. Ardından tablolara verilerin girilmesi ya da diğer uygulamalardan alınması (import) gerekir.

Bu adımda ne tür verilerin saklanacağı belirlenir.

Tanımlama adımında öncelikle veritabanını kullanacak olan kullanıcılar ile görüşülür. Ne tür verilerin kullanıldığı ve bunların hangi evraklardan (olaylardan) kaynaklandığı araştırılır. Özellikler kullanıcıların hangi raporlara gereksinim duyduğu araştırılır.

2. ADIM: Tabloları tanımlama.

Belli bir amaca sahip olunduktan sonra verilen ayrı ayrı konularda tablolara bölünür.

Tabloların tanımlanması, veritabanı tasarımının en önemli aşamalarından birisidir. Tabloların tasarımı (yapısı), verilerin sınıflandırılmasını ve daha sonra veritabanından alınacak raporları etkiler. Bunun dışında verilere erişimi doğrudan olanaklı kılacak ya da kısıtlayacak bir oluşumdur.

3. ADIM: Alanların tanımlanması.

Alan, belli bir veri kolonunu belirtir. Alan belirleme işleminde bir tabloda gerekli olan veri alanları belirlenir.

Veritabanı tasarımında; ilgili bilgilerin tablolarının tanımlanmasının ardından tablolardaki bilgilerin ayrıntıları tanımlanır. Tablonun alanlarının tanımlanması için öncelikle tablonun özellikleri ve tablodan beklenilenlerin ne olduğu belirlenmelidir. Burada, göz önüne eklenecek  kayıt  düşünülmelidir.

Tablonun bir alanı, tablo ile mutlaka ilgili bir veri olmalıdır. Tabloda gereksiz veri alanına kesinlikle izin verilmemelidir. Tablo alanlarına verinin en basit hali konur. Hesaplanmış bir verinin bir alanda yer almasına gerek yoktur.

Ana anahtar alanı (Primary Key), belirlenir. Bu tekrarlanmayan (Unique) alan kayıtlara erişimde ve diğer tablolarla ilişki kurmada kullanılır.

Yabancı anahtar alan (Foreign Key) belirlenir. Diğer tablodaki ana anahtarları gösteren kolonlardır. Genellikle ilişki anahtarı olarak da adlandırılır. Bütünlük kuralı her yabancı anahtarın diğer tabloda bir ana anahtarı göstermesini gerektirir.

4. ADIM: İlişkilerin tanımlanması.

Tablolar arasında ilişkinin hangi veri alanları üzerinden kurulacağı kararlaştırılır.

Bir veritabanı içersinde çok sayıda tablo tanımlanır. Bu tablolar raporlama gibi bir amaç için bütünleşmek zorundadırlar. Bu bütünleşme veritabanının içindeki tablolar arasında kurulan ilişkilerle sağlanır.
Veritabanı içindeki ilişkilerin tanımlanması ile; tabloların birçoğundan yararlanarak anlamlı veri bütünlüklerinin belli kurallar içinde oluşturulması sağlanır.

Birçok raporda, ekran görüntüsünde ya da veri giriş ekranında birden çok tablodan veriler kullanılması gereği; tablolar arasındaki ilişkinin önemi ortaya çıkarır.

Database’ in avantajları sorular ve cevaplar sisteminin içeriğine göre değişir. Yani tek ya da çok kullanım sağlayan sistemlerdir. (single-multi user)

Single user sistemleri ele alalım:

Bazı veritabanları küçük ve basit olarak tanımlanır. Fakat sağladığı avantajlar basit ve küçük değildir. Veritabanının avantajı sistemli bir kayıt tutma ve bunu kolay bir biçimde sunmasıdır.

Bunlardan bazıları;

Herhangi bir evrak saklamaya gerek yoktur.
Makineler bilgileri insanlardan daha hızlı güncelleştirebilirler. Yani kısaca hızlı ve zaman kaybına yer vermeden araştırma yapabilirler.
Tercih, zaman ve bilgiler istenildiği zaman görülebilir.
Birçok amacından çıkmış dosyaların elemesini rahatlıkla yapar.Makineler bu işi her zaman insanlardan daha hızlı ve iyi yapar.
Çok kullanıcılı sistemler, tek kullanıcılı sistemlere göre getireceği yararlar bakımından tabiiki daha geniş ve karmaşık yapıya sahiptir.
Bununla beraber üst düzeydeki bir avantajı da bilgilerin kontrollerini tek bir noktadan yapabilmesidir. Buna benzer durumlarda database sistemi olmayan tipik formlar ve bazı özel dosyalar sıklıkla kaset ve disklerde saklanır. Bu yüzden bilgilerin kontrolü sistematik açıdan zordur.

Verilerin merkezi kontrolü sağlanır.
Veri tekrarı azalır.
Tutarsız (hatalı) bilgiler önlenir.
Verinin paylaşımı sağlanır.
Bütünlük sağlanır.
Genel veya özel raporlar alınabilir.

Veri tabanının bilgisayarda sağladığı avantajlar:

Ortaklaşa Kullanım: Çekmecelerdeki bir kartotekse, aynı anda iki kişinin yerlerinden kalkmadan bakabilmesi adeta olanaksızdır. Ayrıca, yoğun çalışan kişilerden bazıları işyerlerindeki dosyaların yüklenerek ellerinde taşırlar. Bilgisayar ortamında, birden fazla kişi  farklı terminallerden aynı veriye erişebildiği gibi, evde çalışması gereken kişinin dosyalarının eve taşımasına gerek yoktur.
Yerden Tasarruf: kağıt, dosya, klasör gibi çok yer tutan veri depolama ortamlarını büyük ölçüde ortadan kaldırarak yerden tasarruf edilir.
Kolay Güncelleştirmek: örneğin gerçekleşen  bir siparişin bilgilerini anında ve otomatik olarak stok ve müşteri yansıtmak mümkündür.
Kolay Erişim: bir veriyi bulmak sıralamak, istenilen bilgileri ve toplamlarını yazıcıdan almak kartotekse örneği ile kıyaslanmayacak kadar kolaydır.
Emniyet: girilen verilen geçerliliğini kontrol etmek, bazı kişilere erişimde kısıtlamalar koymak mümkündür.
Analiz İmkanı: özellikle üretimde çok büyük bir avantajdır. Fakat maalesef genelde, bilgisayardan sadece  “takip” ten (ne gitti, ne geldi) yararlanılmaktadır.

Verinin belli bir amacı, hızı, sıklığı, türü, maliyeti vb. özellikleri vardır.

Belli bir alanda birbirleriyle ilişkili olarak düzenlenmiş tablolardan oluşan veriler topluluğudur. Aynı zamanda genel amacı bilgi saklama, depolama ve isteğe göre kullanıcıların bilgiyi yeniden düzenlemek ve güncelleştirmeye yarar. Bilgi, birey ya da organizasyon için önemli olan herhangi bir şey olabilir.

İyi bir veritabanının özellikleri:

*Veriler hızlı ve kolay girilebilmeli
*Güvenli bir şekilde saklanmalı
*İstenildiği şekilde ve kolay sorgulanmalı